1.3.1 Τυπική σύνθεση

Οι εκπρόσωποι των ομογενειακών οργανώσεων εκτιμούν ότι μια τυπική οικογένεια Ελλήνων ομογενών των ΗΠΑ αποτελείται, κατά μέσον όρο, από 4 μέλη (γονείς και 2 παιδιά ή γονείς, 1 παιδί και παπούς ή γιαγιά).

Οι γάμοι των ομογενών των ΗΠΑ διεξάγονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό στην Εκκλησία (θρησκευτικοί) και σε μικρότερο στο Δημαρχείο (πολιτικοί). Η δειγματοληπτική έρευνα έδειξε ότι οι εκκλησιαστικοί γάμοι αντιπροσωπεύουν ποσοστό 95.9% του συνόλου των γάμων. Το ίδιο συμβαίνει και με τις βαπτίσεις. Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο μεταξύ των τριών εξεταζόμενων υπερπόντιων χωρών.

Οι ομογενείς των ΗΠΑ δημιουργούν συχνά οικογένειες με Ελληνες συζύγους. Η δειγματοληπτική έρευνα έδειξε ότι αυτό εκτιμάται ότι συμβαίνει σε ποσοστό 50% του συνόλου των γάμων. Το ποσοστό αυτό υπολείπεται αρκετά του αντίστοιχου ποσοστού της Αυστραλίας (75.5%) και του Καναδά (63.4%).

Οι ομογενείς των ΗΠΑ εκτιμάται ότι διατηρούν στενές σχέσεις με τους συγγενείς και φίλους τους στην Ελλάδα. Αυτό εκφράζεται και με τη συχνότητα που δέχονται επισκέψεις από τη Μητρόπολη. Οι κυριότερες αιτίες των επισκέψεων αυτών εκτιμάται ότι είναι λόγοι υγείας, σπουδές και τουρισμός και - τέλος - επαγγελματικοί λόγοι. Η μεγαλύτερη συχνότητα επισκέψεων οφείλεται σε λόγους υγείας (σε ποσοστό 34.3%).

1.3.2 Τάση για επαναπατρισμό

Η τάση επιστροφής των ομογενών των ΗΠΑ στην Ελλάδα είναι γεγονός που παρουσιάζει έξαρση κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως.

Οι ομογενείς των ΗΠΑ επιβεβαιώνουν, αν και αρκετά συγκρατημένα, την τάση αυτή. Οι εκπρόσωποι των ομογενειακών οργανώσεων εκτιμούν, σε ποσοστό 42.5%, ότι υπάρχει τάση επιστροφής των ομογενών στην Ελλάδα. Το ποσοστό αυτό υπολείπεται αρκετά του αντίστοιχου ποσοστού της Αυστραλίας και του Καναδά.

Η εκτίμηση είναι ότι η τάση αυτή εντοπίζεται - ιδιαίτερα στις ΗΠΑ - στις οικογένειες στις οποίες και οι δύο σύζυγοι είναι Ελληνικής καταγωγής. Αντίθετα, εκτιμάται ότι δεν υπάρχει αξιόλογη τάση επαναπατρισμού όταν ο ένας εκ των συζύγων δεν είναι Ελληνικής καταγωγής. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται με παρόμοιο τρόπο, τόσο στον Καναδά όσο και στην Αυστραλία.

Οι περισσότεροι εκπρόσωποι των ομογενειακών οργανώσεων εκτιμούν ότι η θετική τάση για παλινόστηση είναι φυσική συνέπεια των εξής φαινομένων:

• Της νοσταλγίας και της αγάπης για την πατρίδα, καθώς επίσης και για τους συγγενείς και φίλους που ζούν στην Ελλάδα.
• Της κακής οικονομικής κατάστασης, της ετεροαπασχόλησης ή της ανεργίας που μαστίζει συχνά τους ομογενείς.
• Της επικρατούσας κοινωνικής κατάστασης καθώς και της - συχνά - χαμηλής ποιότητας ζωής στις υπερπόντιες χώρες και κυρίως στις ΗΠΑ.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν αρκετοί εκπρόσωποι των ομογενειακών οργανώσεων, οι οποίοι εκτιμούν ότι η τάση για παλινόστηση μάλλον μειώνεται, ως συνέπεια των εξής φαινομένων:

• Της ενσωμάτωσης των ομογενών στα τοπικά πολιτισμικά και κοινωνικά πρότυπα, ιδιαίτερα των ομογενών δεύτερης και τρίτης γενιάς.
• Της μακράς οικονομικής ύφεσης που μαστίζει την Ελληνική οικονομία, καθώς και της διαφαινόμενης ανησυχητικής αύξησης της ανεργίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.

Οι οικογένειες των ομογενών περιλαμβάνουν, όπως αναλύθηκε και προηγουμένως, ομογενείς δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς. Η αντιμετώπιση των εκπροσώπων της "τρίτης ηλικίας", σε μια οικογένεια ομογενών, είναι στοιχείο που ενδιαφέρει ιδιαίτερα, δεδομένου ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συσχέτιση των οικογενειακών δεσμών μεταξύ οικογενειών αποδήμων και οικογενειών που διαμένουν στην Ελλάδα.

Το πρώτο χαρακτηριστικό που καταγράφηκε αφορά τον τόπο διαμονής των γονέων, όταν τα παιδιά τους αποκτούν δική τους οικογένεια. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δειγματοληπτικής μας έρευνας, όταν κάτι τέτοιο συμβαίνει τότε η νέα οικογένεια μετακομίζει σε άλλη κατοικία.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό αφορά την αντιμετώπιση των υπέργηρων ή ασθενών γονέων από τα παιδιά τους, σε ότι αφορά ειδικότερα τον τόπο διαμονής τους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δειγματοληπτικής μας έρευνας, οι υπέργηροι ή ασθενείς γονείς εκτιμάται, σε ποσοστό 43% ότι διαμένουν μόνοι. Να σημειωθεί ότι ένα αξιοσημείωτο ποσοστό (20%) καταφεύγει σε Ιδρύματα.

1.3.4 Κοινωνικά προβλήματα

Η κοινωνία των ΗΠΑ μαστίζεται από σειρά κοινωνικών προβλημάτων, όπως όλες άλλωστε οι σύγχρονες κοινωνίες. Από τα προβλήματα αυτά, οι ομογενείς εκτιμούν ότι τα σοβαρώτερα που αντιμετωπίζουν αυτοί και οι οικογένειές τους είναι βασικά τα ναρκωτικά, καθώς και η ανεργία και η εγκληματικότητα. Αντίθετα, τα προβλήματα του αλκοολισμού, της παράνομης μετανάστευσης και του ρατσισμού φαίνεται να είναι μάλλον δευτερεύοντα για τους ομογενείς των ΗΠΑ.