Το τελικό αποτέλεσμα των εργασιών της Συνόδου της Κοπεγχάγης επιβεβαίωσε δυστυχώς τις απαισιόδοξες προβλέψεις. Οι διαπραγματεύσεις μέχρι και την τελευταία στιγμή δεν στέφθηκαν  από επιτυχία, δεν κατέληξαν στη νομική δέσμευση που είναι αναγκαία για να πολεμήσουμε την κλιματική αλλαγή.

Χωρίς να παραγνωρίζουμε τις δυσκολίες, που ήταν γνωστές από την αρχή, υπήρχαν πάντα ελπίδες που διαψεύστηκαν, αφού οι προπαρασκευαστικές συναντήσεις δεν πήγαν καλά. Κι αυτό συνέβη γιατί υπάρχουν ακόμη πολλές πλευρές που δεν έχουν δεχθεί να καταλήξουν σε  νομική δεσμευτική συμφωνία με συγκεκριμένους στόχους.

Η Σύνοδος της Κοπεγχάγης ήταν η πιο σημαντική Διάσκεψη σε διεθνές επίπεδο. Είναι η συνέχεια της αντίστοιχης Διάσκεψης του Κιότο το 1997, όπου υπογράφτηκε η πρώτη παγκόσμια συμφωνία για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών.

Παρά τις κατώτερες των προσδοκιών μας αποφάσεις, υποστηρίζω ότι η«Κοπεγχάγη» είναι και πρέπει να μείνει η μόνη οδός για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το γεγονός ότι η Διάσκεψη της Κοπεγχάγης κατέληξε σε ένα χαλαρό κείμενο συμφωνίας, οι λόγοι είναι πολλοί. Το πραγματικό πρόβλημα είναι η κλιματική αλλαγή, η μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για τα αναπτυγμένα κράτη, ο τερματισμός της αποδάσωσης, ο περιορισμός των εκπομπών από τη διεθνή αεροπλοΐα και τη ναυσιπλοΐα. Ωστόσο παρά το γεγονός ότι όλοι συμφωνούμε στο ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα, αυτά που απαιτούν άμεση και ριζική λύση πριν είναι πολύ αργά η Διάσκεψη στράφηκε σε άλλα. Δόθηκε μεγάλη έμφαση κατά την πολιτική συζήτηση στο ζήτημα της χρηματοδότησης, γεγονός που έστρεψε και τα φώτα της δημοσιότητας, το ενδιαφέρον των ΜΜΕ στο ίδιο ζήτημα. Δεν παραγνωρίζω τη σημασία του. Η χρηματοδότηση είναι σίγουρα σημαντική, αλλά δεν αρκεί, με αποτέλεσμα να έχουν μείνει πίσω πολλά θέματα που σχετίζονται ουσιαστικά με την κλιματική αλλαγή.

Επιπλέον, αποδείχθηκε στην πορεία ότι οι περισσότερες πλευρές δεν ήταν έτοιμες για δεσμευτικές αποφάσεις. Οι ΗΠΑ, οι οποίες παρά την πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε αναμόρφωση του νομικού πλαισίου που θα τους επέτρεπε να δεσμευτούν, δεν ολοκλήρωσαν τις αναγκαίες ρυθμίσεις, ενώ η ΕΕ είχε ακόμη θέματα να λύσει σχετικά με τη χρηματοδότηση. Πολλές άλλες χώρες τήρησαν  μέχρι την τελευταία στιγμή στάση αναμονής και όχι δέσμευσης. Δυστυχώς, με αυτά τα δεδομένα καταλήξαμε σε μία συμφωνία χαμηλών προσδοκιών.

Η Ελλάδα είχε ταχθεί από την αρχή υπέρ των ουσιαστικών δεσμεύσεων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη .Είναι διατεθειμένη και αποφασισμένη να είναι ανάμεσα στις χώρες εκείνες, οι οποίες θα πρωτοστατήσουν στις ενέργειες και δράσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, θα συμμετάσχει ουσιαστικά στη ρύθμιση των θεμάτων. Όχι μόνο σε επίπεδο προθέσεων ή πολιτικής επιλογής. Αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε στο μυαλό μας είναι ότι αυτή η στάση αποτελεί ουσιαστική ανάγκη για τη χώρα μας. Πρέπει να είναι στον παγκόσμιο χάρτη και από τις χώρες που ξεχωρίζουν προωθώντας την πράσινη ανάπτυξη ως ανάγκη και σημαντική ευκαιρία για το μέλλον. Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη πολυσύνθετη πρόκληση. Και οι απαντήσεις μας πρέπει να προκύψουν από μια συνολική αντιμετώπιση του φαινομένου, που θα συνεκτιμά όλες τις παραμέτρους και θα έχει ως πρώτο κριτήριο τον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον. Ανεξάρτητα από τη συμφωνία  απαιτούνται στη συνέχεια παρεμβάσεις και συνεργασίες σε διμερές επίπεδο για την υλοποίηση των αποτελεσμάτων, έστω αυτών, στα οποία κατέληξε η Κοπεγχάγη.

Και εδώ, πρέπει να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα. Τα πλεονεκτήματα αυτά συνδυάζουν μια νέα παραγωγική μας σχέση με το περιβάλλον, μια δημιουργική και καινοτόμο σχέση οικονομίας και γνώσης, μια δημοκρατική σχέση τεχνολογίας και πολιτών, μια αυτοκριτική και παιδαγωγική σχέση με την παράδοση και την ιστορία μας, το ανθρώπινο μέτρο στις υλικές υποδομές και την κατανάλωση. Η Ελλάδα έχει ένα πολύ σημαντικό ρόλο να παίξει στα ζητήματα αυτά.

Ήδη το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να αναπτύξει διμερείς και πολυμερείς σχέσεις με τα κράτη της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, των Βαλκανίων και της Μαύρης Θάλασσας, για το σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός περιφερειακού σχεδίου, στο πλαίσιο προώθησης και υλοποίησης μιας πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας. Τους επόμενους μήνες θα περιοδεύσω στις πρωτεύουσες των χωρών της Βαλκανικής, της Μαύρης Θάλασσας και της Α. Μεσογείου για να προωθήσουμε την πράσινη ανάπτυξη και τη συνεργασία για την κλιματική αλλαγή με αυτές τις χώρες. Οι επαφές και οι συζητήσεις που είχα στην Κοπεγχάγη με υπουργούς περιβάλλοντος των χωρών αυτών με έπεισε ότι η συνεργασία στις περιοχές της Μεσογείου μέχρι και την Αφρική είναι δυνατή και αποτελεί την ελληνική απάντηση, την ελληνική πρωτοβουλία για το κλίμα και την ανάπτυξη.

 Η Ελλάδα αποτελεί το σταυροδρόμι μεταξύ Ευρώπης και Ασίας στο σημείο που συναντιούνται η Κασπία με τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Καθήκον μας είναι να συμβάλλουμε στην προσπάθεια που κατατείνει γενικότερα στη συνολική κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία και διατήρηση συνθηκών ευημερίας στην περιοχή, αλλά και ειδικότερα στην εφαρμογή του μοντέλου της πράσινης ανάπτυξης και στην προώθηση δράσεων που σχετίζονται με τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η δική μας πολιτική, το δικό μας στοίχημα είναι να πετύχουμε και σ’ αυτόν τον τομέα, τον πολύ κρίσιμο τομέα για την ανθρωπότητα. Τόσο σε επίπεδο κεντρικών επιλογών και πολιτικών που προωθούμε στο πλαίσιο της Ε.Ε. και στον κόσμο, όσο και σε επίπεδο πρωτοβουλιών της χώρας μας στην ευρύτερη γειτονιά μας.